มอเตอร์ 3 เฟส (3 Phase Motor)
มอเตอร์ 3 เฟส (3 Phase Motor) คือ มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ (AC motor) ประเภทหนึ่ง ที่ใช้ไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เฟสในการทำงาน โดยอาศัยหลักการของสนามแม่เหล็กหมุน (rotating magnetic field) เพื่อทำให้แกนหมุน (rotor) ของมอเตอร์หมุน
หลักการทำงาน
มอเตอร์ 3 เฟส ประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ:
สเตเตอร์ (Stator)
- เป็นส่วนที่อยู่เฉย ภายในจะมีขดลวด 3 ชุด วางอยู่ห่างกัน 120 องศาทางไฟฟ้า
- เมื่อจ่ายไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เฟสเข้ากับขดลวดทั้ง 3 ชุด จะเกิดสนามแม่เหล็กหมุนขึ้นภายในมอเตอร์
โรเตอร์ (Rotor)
- ทำจากโลหะซึ่งเมื่อสนามแม่เหล็กหมุนตัดกับแท่งตัวนำบนโรเตอร์ จะเกิดกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำ (induced current) ขึ้นภายในแท่งตัวนำ
- กระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำบนโรเตอร์ จะก่อให้เกิดสนามแม่เหล็กอีกสนามหนึ่ง
แรงดึงดูดและแรงผลักระหว่าง สนามแม่เหล็กหมุนที่สเตเตอร์ กับ สนามแม่เหล็กที่โรเตอร์ จะทำให้แกนหมุนของมอเตอร์ (โรเตอร์) หมุนตามสนามแม่เหล็กหมุนที่สเตเตอร์
จุดเด่นของมอเตอร์ 3 เฟส
- มีแรงบิด (Torque) เริ่มต้นสูง: เหมาะสำหรับงานที่ต้องการแรงบิดสูงขณะเริ่มต้น เช่น เครื่องจักรขนาดใหญ่ หรือปั๊มน้ำ
- ประสิทธิภาพสูง: ทำงานได้เต็มกำลังและช่วยประหยัดพลังงาน
- ขนาดกะทัดรัด: เมื่อเทียบกับมอเตอร์แบบอื่นที่มีกำลังวัตต์เท่ากัน
- ราคาถูก: เนื่องจากมีโครงสร้างที่เรียบง่าย ไม่ซับซ้อน
ตัวอย่างการใช้งาน
- เครื่องจักรในโรงงานอุตสาหกรรม: เช่น พัดลมอุตสาหกรรม, ปั๊ม, เครื่องจักรกลึง, สายพานลำเลียง
- ระบบขนส่งภายในอาคาร: เช่น ลิฟต์ (Elevator), บันไดเลื่อน (Escalator)
หมายเหตุ: มอเตอร์ 3 เฟส ต้องใช้ ไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เฟส ซึ่งโดยทั่วไปจะไม่พบตามบ้านเรือนทั่วไป แต่จะเป็นระบบไฟฟ้าที่พบในโรงงานอุตสาหกรรม หรืออาคารขนาดใหญ่ที่ต้องการใช้กำลังไฟฟ้าสูง
สรุป: มอเตอร์ 3 เฟส เป็นมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับที่มีประสิทธิภาพสูง ใช้งานง่าย มีราคาถูก เหมาะสำหรับงานที่ต้องการแรงบิดสูง และ นิยมใช้อย่างแพร่หลายในโรงงานอุตสาหกรรม